Wil jij de slimste zijn? – Durf je verstand dan eens uit te zetten!

“De Slimste mens” is mijn guilty pleasure. Het is een quiz met triviale kennis en ik dol op de soort vragen die Philip Freriks dagelijks stelt. In het geloof is kennis een belangrijk aspect, maar hoe werkt dat eigenlijk?

Vragen van het geloof

Zoals Philip zijn kandidaten over allerhande onderwerpen vragen stelt. Zo waren vragen eeuwenlang de manier voor jonge gelovigen om meer te weten te komen over het christendom. Zowel katholieken als protestanten hadden hun belangrijkste geloofswaarheden opgeschreven in vraag-antwoordboeken. Die noemen we: catechismus.
En zoals de kandidaten van De Slimste zich voorbereiden door nobelprijswinnaars en olympische spelen uit hun hoofd te leren, zo deden catechisanten hun voorbereiding voor hun vormsel of belijdenis door de vragen en antwoorden van de catechismus te stampen. Menig oudere gelovige heeft er een trauma aan over gehouden en cabaretiers zoals Fons Jansen en Wim Sonneveld staken er vroeger al de draak mee.

Geloof kennen is geen geloven

Dat zei een evangelist ooit tegen me in het centrum van Leeuwarden. Ik liep er destijds stage als theoloog en aankomend predikant. Jong en enthousiast was ik met de man, die zieltjes probeerde te winnen, in gesprek geraakt. Toen ik vertelde dat ik gelovig was en theoloog, vertelde hij me dat dat niet vanzelfsprekend was. Kennis kan je band met God namelijk behoorlijk vertroebelen. Je geloof kan dan in je hoofd gaan zitten maar niet in je hart. Het zit dan een voetlengte te hoog, zoals docenten mij vroeger vertelden. Het zijn waarheden die ik me wel ter harte probeer te nemen.

Het voelt nu eenmaal goed – ja ja…

In deze tijd van spiritualiteit ligt bij geloof en religie heel vaak de nadruk op de beleving. Het gevoel moet goed zijn. Als je je goed en verbonden voelt met de schepping en de natuurlijke energieën, dan is het werkelijk. Ik twijfel daar een beetje aan. Vanzelfsprekend zijn deze goede ervaringen leidend in een geloofsleven, maar geloven komt juist daar tot leven, waar het geloof schuurt met de werkelijkheid. De totale overgave aan God en je inzetten voor de medemens doet namelijk altijd wel ergens pijn: in je eigen portemonnee, bij het bedwingen van je eigen lusten of verslavingen, bij het uit je comfortzone komen. Jezus’ roep aan gelovigen is om niet op het pluche te blijven zitten, maar om in actie te komen voor de mensen die we anders niet aankijken. Met gevoel alleen komen we er dus ook niet.

FQI – Geloof zoekt begrip

FQI staat niet voor een vloek als “F*ck you” het staat ook niet voor de veelgestelde vragen: dat is immers FAQ. FQI is een heel oude latijnse afkorting, die staat voor Fides Quaerens Intellectum. Vrij vertaald: Geloof zoekt begrip.
Iemand die gelooft kan niet leven met de belofte en de verwachting van God en Jezus’ wederkomst alleen. Om je in te zetten zoek je naar ervaringen en bewijzen dat God ook echt bestaat. Naar bewijzen die aantonen dat geloven zin heeft. Vroeger was aan de universiteit Theologie de hoogste wetenschap, het was ook de belangrijkste beroepsopleiding. Alle andere vakken, zoals Filosofie, geschiedenis en later ook de natuurwetenschappelijke vakken stonden in dienst van de godsdienst. Pas langzaam ontwikkelden ze zich tot aparte disciplines. Nog steeds heeft het Vaticaan een uitgebreide sterrenwacht. Naar de hemel kijken gebeurt niet alleen in geestelijke, maar ook natuurwetenschappelijke zin.
Met een dergelijke benadering kun je met wetenschap de geheimen van het leven onderzoeken, maar het nooit helemaal doorgronden. De bewondering kan er zelfs groter door worden en het activisme om de wereld recht te doen kan erdoor ook een plaats in je leven krijgen.

In de Santa Maria degli Angeli in Rome is de Wetenschap geintergreerd. Dierenriem, seizoenen en zonnestelsel liggen gewoon op de vloer.

Zet even de knop om!

Uiteindelijk gaat het om balans. Voor steeds meer mensen is het moeilijk om de knop van ons denken uit te zetten. Zelfs in bed met hun geliefde denken ze nog na over hun werk, over hun seksprestatie of over de kinderen. Genieten, beleven en verwonderen zijn niet meer vanzelfsprekend. Mijn guilty pleasure van De slimste mens is tekenend voor mijn verlangen naar steeds meer kennis en alles willen weten. Het geeft ook aan hoe moeilijk het is om dat uit te zetten. Toch wil ik dat enorm graag…

Want pas als ik mijn gedachten even rust geef, ze uitspreek en me daarna focus op mijn ademhaling en mijn stilte dan ontdek ik waar mijn gevoel zit. Dan voel ik mijn passie. Dan voel ik waar ik echt geraakt wordt. Ja, als ik even niet denk, dan ervaar ik pas echt dat ik ben. Dan besta ik in God. En omdat te begrijpen heb ik daarna weer kennis nodig.

Wetenschap en geloof, wat mij betreft een geweldig huwelijk!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.