Wat is wijsheid?

Jer12feb12_00014Wijsheid is een vaag en abstract begrip. Toch weten we goed wat bedoelen als we zeggen dat de Dalai Lama een wijs man is. Of als we zeggen dat we wijs zijn met een goede vriend. Wijsheid is bovendien een verworvenheid die we allemaal wel zouden willen hebben. Inzicht in processen, in mensen, in onszelf, het is bruikbaar in allerlei situaties. Toch is wijsheid niet hetzelfde als inzicht. Waar inzicht puur een act van het verstand lijkt te zijn is wijsheid ook verbonden met het geweten en emotie. Een wijs man of wijze vrouw is iemand die gewetensvol leeft en daarbij iedereen op een goede manier in acht neemt.

Dit jaar maak ik een tocht door de bijbel, van kaft tot kaft lees ik vanaf 1 januari tot 31 december de bijbel door. Ik erken gelijk dat ik het mezelf gemakkelijk maak en de bijbel in gewone taal ervoor gebruik. Die leest lekker door, dus struikel ik niet teveel over lastige zinsconstructies. Ik maak meters, maar leer ook gelijk allerlei verhalen en spreuken kennen. Inmiddels ben ik, logisch, over de helft en aangekomen in het boek van de Spreuken. Het boek leert allemaal verstandige dingen en zingt de lof over de wijsheid.

Ik kom tot het inzicht dat leven op een mooie manier verschrikkelijk ingewikkeld is. Dag na dag denk ik bij de uitspraken van Salomo: Tja, hij heeft gelijk, maar zo leven, is lastig. Hoe groot is soms niet de verleiding jezelf beter weg te zetten dan je bent. Het gebeurt ieder mens wel eens dat hij dwaze uitspraken doet of domme handelingen. Langs de meetlat van de wijsheid val ik mezelf soms een beetje tegen.

Terwijl ik me dit allemaal bedacht en in mijn hoofd haalde, kwam ik erachter dat het vandaag de dag van Bonaventura is; een wijze kerkleraar, die doceerde over onder andere het lijden van Christus. Deze gedachte bracht me naar de brieven van Paulus. Hij schrijft in zijn Korinthebrief over de dwaasheid van het kruis. Dat de verlosser moest sterven aan het kruis, lijkt voor de wereld dwaasheid, maar het is voor de gelovige wijsheid en kennis van zijn verlossing.

Langs de meetlat van de spreuken ben ik zelf maar dwaas, ik ben het me bewust. Er kan en moeten dingen bewuster en anders in mijn leven. Maar als ik dat leven durf te wijden aan Christus, wil Hij mijn zonden op zich nemen. Als ik mij durf toe te vertrouwen aan de onschuldige rechtvaardige die stierf, dan mag ik opnieuw beginnen. Dán mag ik opnieuw de vrouwe wijsheid horen en luisteren naar haar goede raad.

Het kruis van Golgotha is niet het einde van een leven, maar het begin van mijn leven. Een nieuw leven waarin ik God en Zijn wijsheid mag zoeken en stukje bij beetje vinden. Dat ik op die weg wel eens struikel, dat hoort erbij. Zolang ik maar opnieuw durf op te staan en verstandiger doorga.