Overweging bij de herfst

aloysiuskerkEen aantal keren per jaar is er in de Aloysiuskerk in Utrecht een Muzikale Thema Vesper. Meestal zijn deze op zaterdagavond. Eén of meerdere muzikanten voeren prachtige muziek uit en er is een meditatie bijpassend bij het thema. Een laagdrempelige bijeenkomst, die inspirerend werkt, ook als je niet al te vaak een kerk binnenloopt.

Gisteren waren Sebastian Holz, zang (bas) en Wim Does, orgel, de uitvoerenden op muzikaal vlak. Het thema herfstkleuren, kleurden zij in met prachtige stukken Magnificat, een avondhymne van Purcell, de zwaan van Saint Saens en “Schlummert ein, ihr matten Augen” van Bach.
De meditatie mocht ik verzorgen. Ik kreeg er veel goede reacties op en daarom maak ik hem hier graag nalees-baar:

CIMG0331-kleinHet is herfst, ik ben een jaar of tien. Samen met klasgenoten loop ik door park. Een natuurwandeling onder leiding van een gids, die ons kennis laat maken met alle mooie dingen van de herfst. De mooiste blaadjes die we vinden mogen we meenemen naar de klas. We zullen ze drogen tussen de pagina’s van een oud telefoonboek. We rapen eikels en kastanjes om straks spinnenwebben van te rijgen en poppetjes te maken.

Herfst is een tijd om van te genieten. Genieten van alles wat moeder aarde ons geeft. Haar vruchten en zaden zijn eten voor dieren en mensen. Eekhoorns gaan op pad om een voorraadje eten aan te leggen. Ze begraven eikels en noten als proviant voor de winter.

Ook mensen verzamelen vruchten en noten. In de vroege herfst zijn de appels rijp. In het krommerijngebied waren eind september appelpluk-dagen, waarop de appelboeren hun oogst lieten binnenhalen door vrijwilligers. Later geven walnotenbomen hun vruchten en ook de kastanjes. Toen ik vorige week een weekendje in Lissabon was, stonden er op straat verschillende kraampjes waar je vers geroosterde kastanjes kon kopen om te eten. De vruchten van de herfst danken we aan een jaar lang, werken met de aarde.

In protestantse kerken wordt begin november een dankdienst gehouden voor gewas en arbeid. Er wordt aan de kerkgangers gevraagd wat te eten mee te nemen, van eigen land of tuin. Hiervan worden pakketjes gemaakt die bezorgd worden bij de kerkleden die niet naar de kerk kunnen komen. Wie geen fruitbomen heeft in land of tuin, koopt bijvoorbeeld mandarijnen. In de dankdienst zelf wordt God gedankt voor alles wat Zijn schepping voortbrengt.

Het is zoals Franciscus leefde en dankte. Hij bezingt in zijn zonnelied moeder aarde die ons haar vruchten geeft.
De verbondenheid met de vruchtdragende aarde klinkt ook als we eucharistie vieren: brood en de druiven van de wijn zijn de vruchten van de aarde, werk van mensenhanden. We zijn afhankelijk van de natuur en wat zij ons geeft. In onze stedelijke samenleving zijn we ons er niet altijd van bewust.

De eetbare vruchten zijn ook het zaad van de nieuwe planten. Veel weneneikels en kastanjes worden door de dieren vergeten en komen het jaar erop als jonge boompjes uit. Het land wordt winter klaar gemaakt en ingezaaid met de zaden voor komend jaar. Ze dragen de belofte van nieuw leven in zich.

Het oude leven toont in de herfst haar vergankelijkheid. De bladeren zijn mooi van kleur, maar vallen daarna van de boom. De zaden vallen in de aarde. Het seizoen is ten einde. De aarde komt tot rust.

Over twee weken vieren we Allerzielen. We herdenken hen die van ons heengingen. We gaan naar de graven, maken ze schoon en branden er kaarsjes. We denken aan alle mooie dingen die we meemaakten met hen. Hun leven is ten einde. Toch gaat ook hun leven door. Ze zijn niet fysiek bij ons, maar ze leven door bij God en in onze herinnering.
We willen verder leven met hen als schat in ons hart. We moeten in ons hoofd tot rust komen, voor we verder kunnen.

Zoals de aarde zich opmaakt voor een nieuw seizoen na herfst en winter, zo maken wij ons op voor een nieuw leven. Het gemis zal nooit helemaal slijten, maar we mogen onze energie straks gaan besteden aan nieuwe dingen en mogelijkheden.

We gaan van oud naar nieuw. In de natuur, in ons eigen leven en in de kerk. De herfst sluit ook het kerkelijk jaar af. Het eind van de herfst valt samen met de adventstijd. Het nieuwe komt eraan!

CIMG1800-kleinGod geeft ruimte voor rust en vernieuwing. De rust van de natuur in herfst en winter hoeft niet altijd samen te vallen met onze rust. Soms is die in het voorjaar of in de zomer. De herfst in de natuur maakt ons wel alert dat loslaten, rusten en energie opdoen voor ons nodig is. Waar het oude afsterft, geeft het bovendien vruchten voor nieuw leven. De gang van de seizoenen gaat voort. God laat ons zien: er is een nieuw begin, steeds weer.

Kijk maar om je heen.

Extra: Kijk ook eens op www.sameneerlijketen.nl voor herfstrecepten
Extra: Schlummert ein, in de uitvoering van Andreas Scholl

One comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.